Maurice Hilleman : İnsanın Hayatına En Çok Dokunan  Bilim İnsanı

Maurice Hilleman : İnsanın Hayatına En Çok Dokunan  Bilim İnsanı

Maurice Hilleman ismini muhtemelen bir çok kişi duymamış olabilir; 

Kendisini tanımlamak için “bilim tarihinin emsalsiz kahramanlarından bir tanesidir” desem kesinlikle abartı olmaz.

Maurice Ralph Hilleman 1919 – 2005 yılları arasında yaşamış bir Amerikalı mikrobiyolog, 

Asıl uzmanlaştığı alan ise aşılar…

Bizatihi aşı keşfinde gelmiş geçmiş en önemli mihenk taşlarından bir tanesi;

Hem de öyle böyle değil, 

Maurice Hilleman,

Seksen altı yıllık yaşamı boyunca kırkın üzerinde insan ve hayvan aşısı keşfetmiştir!!!

Kabaca yapılan bir hesapla,

Sadece çocukluk çağı için keşfettiği aşılar bile her yıl sekiz milyondan fazla hayat kurtarıyor!!!

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) tarafından çocukluk çağı aşılaması için rutin olarak önerilen 16 antijenden 8 tanesi, Hilleman ve ekibi tarafından geliştirilmiştir:

  • Kızamık 
  • Kabakulak 
  • Hepatit A 
  • Hepatit B 
  • Su çiçeği 
  • Neisseria meningitidis 
  • Streptococcus pneumoniae 
  • Haemophilus influenzae

Tüm bunlara ek olarak,

Maurice Hilleman’ ın insanlığa hizmetleri sadece aşıların keşfi ile sınırlı da değil…

Maurice Hilleman ’ın Keşif Yolculuğu

İkinci Dünya Savaşı’nın başladığı esnada Hilleman da genç bir hekim olarak uzmanlığını tamamlayıp,

Şu anki adı ile Bristol Myers Squibb (BMS) olarak bildiğimiz E.R. Squibb & Sons’da araştırmacı olarak görev alıyor…

En basit ifadesiyle beyin iltihabı olarak tanımlayabileceğimiz ensefalitin, o dönemde en yaygın nedeni ise Japon Ensefaliti virüsü…

Sivrisinek ısırığıyla insana bulaşan Japon Ensefaliti (JE) virüsü, beyin hasarı ve ölümle sonuçlanabilen çok ciddi bir enfeksiyondur.

Maurice Hilleman ‘ın aşı keşif serüveni de ilk görev yerinde, 1944 yılında Japon Ensefaliti Aşısı ile başlıyor.

Aşı bulunur bulunmaz da İkinci Dünya Savaşı’nda görev alan Amerikan birlikleri tarafından yaygın olarak kullanılmıştır.

1949 yılından itibaren ise Maurice Hilleman ’ın çalışmalarını özellikle influenza virüs üzerine yoğunlaştırdığını görüyoruz.

İlk tespiti influenza virüsün hızla ve kolaylıkla yapısını değiştirebildiğidir ki,

Bu keşif, izleyen dönemlerdeki tüm gelişmelerin temelini oluşturdu.

Maurice Hilleman influenza, yani grip salgınlarının gelişiminde çok önemli olan antijenik şift ve drift’i ilk tanımlayan kişidir…

Bu teoriye göre influenza virüsün antijenik yapısının ana belirleyicisi olan hemaglütininde oluşan küçük ve yavaş gelişen zincir değişiklikleri (antijenik drift) epidemilere yol açar,

Yani antijenik drift olursa enfeksiyon bölgesel düzeyde sınırlı kalır.

Ancak ani ve büyük değişiklikler (antijenik shift) ortaya çıkarsa, bu yeni varyanta hiç kimse bağışık olmayacağı için virüs pandemilere neden olacaktır. 

Örneğin,

Hilleman 1957’de Hong Kong’da başlayan influenza salgınının pandemiye dönüşebileceğini öngörüp,

Virüs henüz Amerika’ya ulaşmadan önce aşısını keşfederek büyük salgının 70 bin ölüm ile sınırlı kalabilmesini sağladı.

Şüphesiz her bir insan hayatı çok önemli ve değerli, 

Hele hele kurtarılabilme ihtimali varsa…

Yetmiş bin can kaybı tabii ki hiç de azımsanacak bir sayı değil;

Ancak halk sağlığı uzmanları, Hilleman’ın antijenik şifti tespit ederek hazırladığı grip aşısı eğer yaygın olarak uygulanmamış olsaydı ölüm sayısının 1 milyonu aşacağını belirtmektedirler.


Yalnızca yeni yayınlanan yazılardan

haberdar olmak için

PaylaşıYorum listesine katılın…


Maurice Hilleman’ ın Kariyerinde İkinci ve En Uzun Durak

Tarihler 1957’yi gösterdiğinde Maurice Hilleman ‘ın yolu profesyonel kariyerinin sonuna değin çalışacağı firma olan Merck & Co (firma Amerika ve Kanada’da Merck, dünyanın geri kalan kısmında MSD olarak bilinir) ile kesişir.

Merck’de özellikle çocukluk çağı enfeksiyonlarına odaklanır,

Ve burada su çiceği, Hepatit A, Hepatit B, pnömokok, meningokok, kızamık, kabakulak, kızamıkçık aşılarını keşfeder.

Bir sonraki adım olarak ise kızamık, kabakulak ve kızamıkçığın ilk kombine aşısını üreterek (KKK aşısı) tek enjeksiyonla üç farklı etkene karşı bağışıklanmayı mümkün hale getirir.

Bu esnada…

Nazım Usta’nın dizelerinde tasvir ettiği gibi bir kızı olmalı insanın!!!

Bir kızı olmalı insanın
Canını emanet ettiğin, elin, ayağın, gözün, kulağın, her şeyin
Bir kızı olmalı insanın
Bir hata yaptığnda, gözlerinin içine baktığın, bakar bakmaz masumiyetiyle saniyeler içinde eridiğin, vefasına taptığın.
Bir kızı olmalı insanın
Evinde babasına,annesine karşı nazlı niyazlı
Sokakta cadılığından ve hışmından korktuğun
Bir kızı olmalı insanın
Herkes terkettiğinde seni, varlığında da, yokluğunda da, evliyken de, bekarken de babacığım ya da anneciğim diye kucak açtığında gözyaşlarıyla bağrına bastığın
Bir kızı olmalı insanın
Demlediği çayı süzülerek getirdiğini seyrettiğin
Pişirdiği kahvenin tadına gizlediğin, özenle bezediğin
Bir kızı olmalı insanın
Canıyla canlandığın, varlığıyla anlamlandığın, özlemiyle ve iç çekişlerinle dağ dağ efkarlandığın
Bir kızı olmalı insanın
“Dünya bir yana, kızım bir yana” diyebildiğin…

Takvim sayfaları 27 Eylül 1957’yi gösterdiğinde, Maurice Hilleman’ın da ilk çocuğu bir kız bebek olarak dünyaya güzlerini açmıştı.

Maurice Hilleman belki kendi evladının hastalanması engelleyemedi, 

Ancak,

1963 yılında kızı Jeryl Lynn kabakulak olduğunda, ondan izole ettiği virüs ile kabakulak aşısını keşfetti...

Bugün hala kabakulak aşısı üretiminde o küçük kızın boğaz sürüntüsünden elde edilen virüs kullanılmaktadır,

Ve adı da hala Maurice Hilleman’ın kızı, yani Jeryl Lynnn suşu olarak bilinir.

Aşıların Keşfi ve Kaşifler

Aslında uzun uzun anlatmak yerine, sadece aşağıdaki tabloya göz atmak Maurice Hilleman ‘ın insan hayatına katkılarını anlamak için yeterli olacaktır…

AŞIKEŞFEDEN(LER)TARİH
ÇiçekJenner1798
Şarbon (hayvan) Pasteur1881
KuduzPasteur1885
KoleraHafkine1911
Difterivon Behring1913
TetanusGlenny1924
BoğmacaBordet ve Gengou1926
BCG (tüberküloz)Calmette ve Guerin1927
Japon EnsefalitiM. Hilleman1944
DBT (Difteri – Boğmaca- Tetanus)Eldering, Gordon, Kendrick1948
Çocuk felci (poliomyelit)- inaktifSalk1955
Hong Kong GribiM. Hilleman1957
Çocuk felci (poliomyelit) – canlıSabin1960
KızamıkM. Hilleman1963
KabakulakM. Hilleman1967
Hong Kong GribipandemikM. Hilleman1968
KızamıkçıkM. Hilleman1969
KKK (Kızamık – Kabakulak- Kızamıkçık)M. Hilleman1969
Meningokok – polisakkaritM. Hilleman1974
Pnömokokal pnömoniM. Hilleman1977
Hepatit BsubunitM. Hilleman1981
Varicella (su çiçeği)M. Hilleman1981
Hepatit BrekombinantM. Hilleman1986
Haemophilus influenza b (HiB)Robbins ve Schneerson1987
Hepatit AM. Hilleman1995
RotavirüsClark, Plotkin, and Offit2006
Human papilloma virusFrazer ve Zhou2006
Meningococcal group BPfizer2014

Maurice Hilleman ‘ın Çalışmalarının Ülkemize Etkisi

Maurice Hilleman ‘ın keşfettiği aşılar sayesinde her yıl 8 milyondan fazla yaşam kurtarılıyor!!!

Bu rakamın içerisinde daha hastalık epizotları ve hastalığa bağlı oluşan sekeller, sakatlıklar ve kronikleşen durumlar mevcut değil;

Hele hele bir de direkt ve indirekt maliyetleri üzerine ekleyecek olursak kümülatif fayda misliyle artıyor….

Peki ülkemize etkisi nedir diye soracak olursak, Sayın Hocam Prof Mehmet Ceyhan’ın bir çalışmasından projeksiyon yapabiliriz.

Bu esnada şunu demeden de rahat edemeyeceğim: Bazen ülkede ağzı olan konuşuyor!!!

Enfeksiyon hastalıkları konusunda hiçbir bilgi ve birikimi olmayan kişiler, bir ömrü bu konuya adamış Mehmet Ceyhan, Esin Şenol ve birçok diğer bilim insanını sosyal medyada sözümona linç girişiminde bulunuyorlar….

Gerçekten aklım, fikrim bu kendini bilmezlik karşısında tutuluyor;

Diyecek söz bulamıyorum…

Onu tanıyan herkesin hemfikir olduğu gerçek hocamızın bilimsel bilgi ve birikiminin eşsiz, duruşunun da her daim dimdik olduğudur.

On yıllardır devletine ve milletine hizmet etmekte olan Sayın Ceyhan’ a, Türk Tıbbı ve Türk halk sağlığı için vermiş olduğu onca emeğine minnet duymamız gerekiyor!!!

Neyse konumuza dönelim…

Prof Mehmet Ceyhan bir çalışmasında, ülkemizde başarıyla uygulanmakta olan Çocukluk Çağı Ulusal Aşı Programının etkilerini göstermiş,

Ve,

Aşılar sayesinde ülkemizde her yıl 3.019.176 hastalığın ve bunlara bağlı 14.296 çocuk ölümünün önlendiği tespit edilmiştir!!!

Bu toplam rakamlar içerisinde Maurice Hilleman tarafından keşfedilen aşıların etkisine baktığımızda ise aşağıdaki gibi bir tablo ortaya çıkıyor:

HastalıkYıllık Vaka SayısıYıllık Ölüm Sayısı
Kızamık415.842832
Kızamıkçık378.137189
Kabakulak189.06819
Hepatit B19.1303.348
Hepatit A4.7835
Su çiçeği1.195.63724
Pnömokokal hastalıklar634.1517.033
TOPLAM2.836.74811.450

Yani,

Tek bir insanın katkıları sayesinde ülkemde her yıl yaklaşık 3 milyon çocuğun hastalanması ve bu hastalıklara bağlı 10 binden fazla ölüm engelleniyor.

Durum bu kadar açıkken, insan hayatına katma değeri bu denli ayan beyan ortadayken nasıl bir akıl tutulması ile aşı karşıtlığı yapılabiliyor anlaşılır gibi değil!!!

Aşağıdaki yazılar da ilginizi çekebilir:

İleri Okuma Önerileri:

Vaccine Creator / History of Vaccines

Creator of Vaccines That Changed the World / Case Studies in Public Health

Yalnızca yeni yayınlanan yazılardan

haberdar olmak için

PaylaşıYorum listesine katılın…


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir