Ürün Adı Olmuş Markalar Yarat Ki Dillere Pelesenk Olsun

Ürün Adı Olmuş Markalar Yarat Ki Dillere Pelesenk Olsun

Ürün adı olmuş yani hepimizin diline pelesenk olmuş ve belli bir grup ürünü tanımlamak için kullanmakta olduğumuz birtakım markalar vardır.

Ürün adı olmuş markalara, jenerik markalar adı veriliyor.

Bu esas olarak, herhangi bir ticari marka adının belli bir süre sonra o portföydeki tüm ürünlerin adının yerine geçmesi durumudur.

Takdir edersiniz ki çok kolay gerçekleştirilebilecek bir durumdan bahsetmiyoruz;

Öncelikle markanız çok başarılı olmalı, bu işin olmazsa olmazı.

Tabii toplumda yaygın kullanılacak, geniş kitlelere hitap edebilecek bir ürün olması da gerekiyor.

Bu başarılı ürünün arkasına envai çeşit reklam kampanyası takmalısınız ki geniş kitlelerce bilinirliği artsın…

Ve tabii ki ürün adı olmuş markalar yaratabilmek biraz da zamana bağlı; insanlar arasında kullanımın yaygınlaşması için belli bir süre gerekiyor.

Yeterli mi?

Değil…

Günümüzde ürün adı olmuş markalar yaratmak gerçekten çok zor, hatta neredeyse imkansıza yakın.

Çünkü genel olarak rekabetin daha az yoğun dönemlerde pazara girmişler; bu onların en büyük şanslarından bir tanesi;

Ek olarak pazarda ilgili alanlardaki ilk markalar olmuşlar tabii ki…

İngilizce tabiri ile hem “first in the market”, hem de “best in the market”;

Yani hem pazarda ilk, hem de pazardaki en iyi ürün olmayı başarmış ve bunu zaman içerisinde de koruyabilmişler.

En temel özellikleri ise yeni, ama aynı zamanda yenilikçi (inovatif) ürünler olmaları…

Çünkü “yeni ürün” ile “yenilikçi ürün” arasında ince, ancak derin bir uçurum vardır.

İnovasyonu yenilik, icat, keşif, buluş gibi kavramlardan en net ayıran özelliği, o alana katmış olduğu değerdir…

Bir yenilik, icat, keşif veya buluş ancak ve ancak katma değer yarattığı sürece inovasyondur;

Eğer çıkan sonuç bir probleme çözüm getiremiyorsa, ortaya daha önceden gösterilememiş net bir fayda koyamıyorsa, bir süreci geliştiremiyorsa buna yenilikçilik diyemeyiz.

Örneğin iPhone ve IOS işletim sistemi (pek tabii ki android) zamanında yeni bir icat oldukları kadar, aynı zamanda yenilikçi keşiflerdir;

Ancak bu markaların her yıl hafıza, kamera, hız gibi belli bazı özellikleri geliştirilerek pazara verilen farklı modelleri ise sadece yeni ürünlerdir…

Aynı şekilde örneğin internetin keşfi insanlık tarihindeki en önemli mihenk taşlarından birisidir,

Ve radikal değişikliklere yol açtığı için köklü bir inovasyondur…

Ürün Adı Olmuş Markalar

İşte pazara ilk giren bu inovatif ürünlerin tescilli marka isimleri bir süre sonra bulundukları kategorinin adı haline geldiler,

Yani bu markalar ‘pazarlama diliyle’ artık birer “jenerik marka” ya dönüştüler…

Hatta bazıları kendilerine o kadar güçlü bir yer buldular ki, başka bir markanın aynı işleve sahip ürününe de o markanın ismiyle hitap edilir olduğuna hepimiz şahit olmuşuzdur.

Ve güçlü markalar için bu durum zaman içerisinde toplumsal alanda kabul görüyor, normal hale geliyor, yadırganmıyor.

Ölümsüzleşen Bazı Ürün Adı Olmuş Markalar:

KOT PANTALON:

Ürün adı olmuş markalardan bazıları çoktan piyasadan silinmiş de olsalar, adını verdikleri ürünle özdeşleşen marka adları halâ kullanılmaya devam etmektedir.

Örneğin Türkiye’de “Blue Jean” yerine kullanılan “Kot” ismi aslında İzmir’ de bu tür pantolonları üretmiş olan “Muhteşem Kot” adlı firmanın Kot Pantolonları’ndan gelmektedir.

Peki dünyanın geri kalanında bu tip pantalonları tanımlamak için kullanılan Jean kelimesi ile uzaktan yakından alakası olmadığı halde, neden biz kot ismini kullanıyoruz sizce?

Çünkü ülkemizde bu cins bir kumaş ile üretim yapıp satan ilk girişimcinin adı Muhteşem Kot olduğu için…

Traş Bıçağı Değil, JİLET:

Bütün tıraş bıçaklarının markaları farklı olsalar da genel olarak keskin çelikten imal edilen herşeyi “jilet” olarak adlandırırız.

Oysa jilet aslında ilk kez 1901’de ABD’de ortaya çıkmış Gilette markası olarak tescilli bir tıraş bıcağı markasıdır.

Kullan – At traş bıçakları da aynı şekilde yine Gilette ürünü olan Permatik olarak biliniyor tabii ki…

Oyun Konsolu Da Ne Ola, Onun Adı ATARİ:

1980′ leri kasıp kavuran vazgeçilmez oyun konsollarından sadece bir tanesinin marka adı Atari idi…

Ancak dünya çağında o kadar yüksek satış rakamları yakaladı ki, tümünün adı oluverdi bir anda;

Unutulmaya, hatta tarihin tozlu raflarında yerini almaya başladığı zamanlarda bile Atari Salonları açılmaya başlamıştı…

Kağıt Mendil Yerine SELPAK:

Ürün adı olmuş markaların klasiklerinden birisidir Selpak;

Neredeyse kağıt mendil adını kullanmaz bile olduk; hepsi bizim için Selpak…

Eczacıbaşı Holding bünyesinde İpek Kağıt tarafından kurulmuş bir hijyen markası aslında;

Selpak adını da selülozun “Sel” ‘inden ve temiz anlamına gelen “Pak” kelimelerinin birleşiminden alıyormuş…

Kim Takar Granül Kahveyi, O Bizim İçin NESCAFE:

Nestle şirketinin patentli markası olan Nescafe dünyaya hazır granül kahveyi ilk sunan markadır.

Bir fincan sıcak suya karıştırılarak zengin aromalı bir kahve içim tadı veren suda çözülebilir kahve zamanı için kuşkusuz sıradışı bir icattı…

Hem tüketici ile buluşan ilk granül kahve olması, hem de hemen hemen her eve girebilecek kadar erişimin kolay olması nedeniyle tüm hazır kahveler Nescafe adıyla biliniyor.

Hatta bir kafede siparişimizi bile “sade ya da sütlü Nescafe” şeklinde verir olduk;

Pazarda en az aynı kalitede Jacobs, Mahmood ya da Cafe Crown gibi güçlü markalar da olsa onların tamamı bizim için birer Nescafe çeşidi…

Meyve Aromalı Sıcak İçecek Tozunu Kimse Bilmez, Onun Adı ORALET:

Yeni jenerasyon için Oralet bir anlam ifade etmiyor olabilir;

Ancak yaşı tutanlar (yani o yaşta bayan olmadığı için bu yazıyı okuyan erkekler) hatırlayacaklardır, özellikle 1970 – 1990 arasında çaydan sonra en favori üründü Oralet…

Evde annelerin sıcak sıcak yaptığı, baba ile gidilen kahvehanelerde “Bana bir çay, küçüğe bir oralet” diye ısmarladığı, misafir ağırlamada ikramların “Çay mı, oralet mi?” şeklinde sorulduğu çocukluğumuzun içeceğidir Oralet…

Portakal, elma, mandalina gibi, hatta popüler ömrünün son demlerinde yeşil renkte kivi gibi birçok meyve aromasına ait içecek tozu olarak satılan Oralet, aslında Eczacıbaşı’ nın patentli bir markasıdır.

Ancak benzer kategorideki tüm ürünler hem geçmiş yıllarda da, günümüzde de Oralet olarak anılıyor.

TERMOS:

Sıcak sıcak Oralet nostaljisinden sonra, sırada içecekleri sıcak ya da soğuk tutmaya yarayan ürünlerden bahsedelim.

Piknik, sahil, mangal keyfi söz konusu olduğunda ya da uzun yola çıkacağımızda yanımıza ilk alınacak şeylerden bir tanesi de termos olur…

Thermos şirketinin ürünü olan Termos, ısı yalıtımlı tüm ürünlere verilen bir ad haline geldi.

Soğuk Çayın Adı ICE TEA’ dir:

Lipton tarafından pazara verilen soğuk çay markası Ice Tea aynı zamanda soğuk çay ürünlerinin tamamını ifade eden bir isim haline dönüşmüştür.

Çaykur’ un markası olan Didi Ice Tea yerine soğuk çay terminolojisini yerleştirmek için çok çabalıyor;

Ancak arkasında Coca Cola gibi dünyanın en büyük şirketlerinden birisi olmasına rağmen Ice Tea yerine Fuse Tea dedirtme başarılamamışken onların işi bir hayli zor gibi görünüyor.

Hatta muhtemelen bu akıntıya karşı kürek çekme çabasını boş gören Doğuş Çay, Tamek, Dimes, Deren Çay gibi  bazı firmalar kendi markalı ürünlerine de direkt Ice Tea ibaresi eklemişler.

Yanmaz Tavanın Adı TEFLON Oluverdi:

Dupont firması tarafından Teflon adı ile tescillenen marka günümüzde yapışmayan zemine sahip tüm tavaların özelliği olarak bilinir hale gelmiştir.

Hatta herhangi başka bir marka tava-tencere alacak olsak satıcıya “Teflon tava-tencere var mı?” diye soruyoruz.

İlk pazara verilen markanın Teflon olmasından dolayı artık yapışmaz tüm malzemelere teflon adı veriliyor.

Isıya Dayanıklı Fırın Kaplarının Ortak Adı BORCAM:

Yeni evlenenlere ya da yeni eve taşınan bir tanıdığa hayırlı olsun hediyesinin adıdır BORCAM…,

Ancak Borcam da diğerleri gibi aslında bir ürün değil, marka adı.

Ama hiç kimse züccaciyeye giderek “Isıya dayanıklı fırın kabı alabilir miyim?” demiyordur herhalde.

Borcam 1968 yılında kurulmuş olan Teknik Cam Sanayii AŞ’ nin ısıya dayanıklı pres ürünlerine verdiği marka adı; gerçi bu teknik bilgiye sahip olmak piyasadaki benzeri tüm ürünlere Borcam demekten alıkoymakacaktır yine de…

Yemekler Nebati Margarin İle Değil, SANA İle Yapılır(dı)

Üretildiği 1950′ lerin sonlarında pazarda rakibinin olmaması ve ekonomik oluşu nedeniyle girmediği tek bir hane kalmamıştır herhalde;

Bir de tereyağı kullanımına karşı yürütülen kirli propoganda rüzgarın onun arkasından esmesini sağladı çok uzun yıllar boyunca…

Aslen bir margarin markası olan Sana zaman içinde tüm margarinlerin genel adı oldu; özellikle margarin çılgınlığı döneminde ise şöhreti zirve yaptı.

ORKİD:

Procter & Gamble tarafından pazara verilen Orkid, ilk hijyenik kadın pedi olmasıyla sonradan çıkan ürünlerin de genel adı haline dönüşüverdi…

Aslında Orkid, Procter & Gamble şirketinin markalı bir ürünü.

Gerçi kadınlar son dönemde ped kelimesini daha sık kullanıyor ya da Molped, Koteks gibi markaları telafuz ediyor olsalar da en azından erkekler hala hijyenik pedleri Orkid olarak biliyorlar…

Evimiz PİMAPEN’ lidir:

Ülkemizde bir markanın, o yelpazedeki tüm ürünlerin adına dönüşmesinin en net örneklerinden bir tanesi de Pimapen’ dir…

Aslında bahsettiğimiz ürün PVC kaplama pencere; ancak bizim için tamamı Pimapen.

Yer Seramiği Değil, KALEBODUR Döşenir Bizde:

Kale şirketler grubu ile İbrahim Bodur ortaklığından doğan Çanakkale Seramik’ in markası olan Kalebodur genel olarak tüm yer seramiklerinin adı olmuştur.

Artık tüm ıslak zemin fayansları markası ne olursa olsun Kalebodur olarak biliniyor.

Hatta yer fayanslarını yapıştırmak için kullandığımız kimyasal harç da Kalekim adıyla bilinir ki o da aynı firmanın bir markasıdır.

Artık Fiil Bile Olmuş Bir Markadır CİF:

Unileverin krem leke temizleyicisi Cif’ i bilmeyen yoktur herhalde;

Hatta büyükannesi rahmetli Vim’ dir…

1985 yılında pazara verilen Cif zamanla leke temizleyicilerin genel adı oldu.

Geçmişte tüm toz deterjanları kapsayan Vim markası, Türkçemize “Vimlemek” diye bir fiil kazandırmıştı;

Yeni kuşak da bayrağı aldığı yerden aynı kararlılıkta taşımaya devam etti ve artık mutfak-banyolar “Cifleniyor“!!!

Temizlik ürünü satan her yerde tüm kıvamlı temizleyiciler bizim için artık Cif;

Sadece Cif’ in farklı firmalar tarafından pazarlanan ucuz – pahalı; kaliteli – kalitesiz versiyonları mevcut…

Saplı Paspas ve Kova Seti Değil; Vileda, Vileda…

Ev ve ofis temizliğinde vazgeçilmez ürünlerden biri ve hayatımızın neredeyse standart parçalarından birisi olan bu ürüne her defasında saplı paspas ve kova seti dediğinizi düşünsenize…

Bu ürüne Vileda’ dan başka isim vermek pek mümkün değil gibi.

1948 yılında kurulmuş Freudenberg Şirketler Grubunun bir kolu olan Vileda da aynı Vim ve Cif gibi temizlik eylemine yeni bir fiil ekleyen ürünlerden: “Yerleri Viledalamak” diye bir durum var artık!!!

O canlı kırmızı kovası, kırmızı sapı ve mavi püsküllü paspasıyla tüm ayrıntıları okadar net aklımıza kazınmış ve hayatımıza girmiş ki tüm benzer ürünlerin ortak adı bizim için artık Vileda…

Biz Paramızı BANKAMATİK’ den Çekeriz:

Gerçek adı ATM olan otomatik vezne makinaları İngilizce Automatic Teller Machine kelimelerinin baş harflerinden oluşturulmuş,

Ve dünyanın her köşesinde bu aletler ATM olarak biliniyor; tabii ki bizdeki adı Bankamatik…

Bankamatik, aslında İş Bankası’nın kendi ATM’lerine verdiği özel isim; ancak bizde genel olarak tüm ATM’lerin adı olmuş durumda…

Bu esnada İş Bankasını da dilimize uygun, anlaşılabilir ve cihazın fonksiyonlarını açıkça ifade eden “Banka + Matik” kelimelerinden türettiği bu yaratıcı isim için de takdir etmek gerekiyor bence.

Artık UFO Denildiğinde Aklımıza Uzaylılar Gelmiyor:

Eskiden UFO denildiğinde, İngilizce Unidentified Fliyng Objects kelimelerinin başharflerinden türetilen Tanımlanamayan Uçan Nesneler aklımıza gelirdi.

Oysa artık UFO elektrikli radyan ısıtıcıda akla ilk gelen isim oldu;

Ve birçok diğer ürün adı olmuş markalar gibi UFO da genelde tek ya da çift rezistanslı olan elektrikli ısıtıcıları tanımlamak için kullanılıyor.

JİP:

Chrysler tarafından 2. dünya Savaşı zamanlarında üretilen ir marka olan Jeep ülkemizde tüm SUV araçların ortak adı haline gelmiştir.

Yüksek ve güçlü arazi araçlarının tümünün ortak adı bizim için JİP’ tir…

JAKUZİ Ayrı Bir Keyiftir:

Bu arkadaşın da kütükteki ismi aslında hidromasajlı küvet…

İçinde keyifli bir köpük banyosu ve su masajı imkanı sağlayan tasarımın ilk üyesi Jacuzzi markasıyla satışa sunulmuş,

Ve tüm diğer örneklerde olduğu gibi neslinin bu ilk örneği ürünün adına dönüşmüş.

Kokusu Bağımlılık Yapan UHU:

Alman UHU GmbH & Co. KG firması tarafından aynı isimle satışa sunulan tüp yapıştırıcı markası da ismini gruba verenlerden…

Güçlü bir yapıştırıcı olmasa da tüm kırtasiye tipi işlerimizi sorunsuz halletmiştir UHU;

Hele kendine has o kimyasal kokusu ve ele yapıştığında deri gibi bir tabaka oluşturması zihinlerde yer etmiştir.

Sanayi tipi kullanım için tasarlanmış, ancak müptezeller tarafından suistimal edilen bali de tıpkı ufaklığı UHU gibi ürün adı markalaşmış BALLY’ den gelmektedir.

Aşağıdaki yazılar da ilginizi çekebilir:

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.